Posts

Por fin se move a Consellería de Sanidade!

Dende a sua creación o Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) tivo como unha das suas principais preocupacións a cuestión do suicidio. Algúns dos feitos que motivaron o nacemento do MGSM, e que foron verdadeiros revulsivos de concencias, están relacionados coa reducción de recursos sanitarios e os seus efectos nesta causa de morte das persoas.

Periódicamente chamamos a atención pública e dos profesionais sanitarios sobre o que estabamos a observar: cifras intolerables, pasividade gubernamental, necesidade da prevención seguindo as orientacións da OMS,…, e chegamos a ser escoitados por algún medio de comunicación e a oposición política, quen ó longo da lexislatura presentou diversas iniciativas no Parlamento Galego que outras tantas veces foron rexeitadas polo Partido Popular e polo Goberno da Xunta, quen mesmo cuestionou a validez das cifras procedentes do IMELGA.

Chegamos así a primeiros deste ano 2016 en que decidimos iniciar unha campaña de sensibilización social e reivindicación do Plan Galego de Prevención, coñecida como “Badaladas pola prevención do Suicidio”. Dende o 3 de maio sostivemos tódolos dias en Praterías o recordatorio da gravidade do problema co que estamos a convivir, e foisenos engadindo xente, organizacións, institucións,…, e a chamada extendeuse ata que o dia 30 do pasado mes de xuño as badaladas resoaron por Galicia da man de SOS-Sanidade Pública e do MGSM.

Nada se logra sin esforzo. Nada que resposte ó interés de todos se logra sin xenerosidade. As badaladas sostéñense sobre un grupo humano que lles dá a constancia implacable dun reloxio. Un grupo teimudo cun amplo apoio social (a unanimidade ca que moi diversas organizacións sociais, e persoas, aceptaron a proposta de participación neste acto simbólico é a mais clara e agradecida expresión dese apoio).

É esta unha longa introducción para decirvos que dende a semana pasada está en marcha a formación pola Consellería de Sanidade dun grupo de traballo que deberá elaborar o plan de prevención do suicidio. Á primeira xuntanza dese grupo están convocadas diferentes persoas: os xefes de servizo de Psiquiatría do SERGAS e outro de Atención Primaria, o xerente de FEAFES, a directora do IMELGA, o director do 061,e dous facultativos mais das EOXI de Ourense e Santiago.

Só cabe felicitarse porque se recoñeza dende a Xunta a importancia da cuestión, e se asuma por fín pola Consellería de Sanidade que debe elaborarse o plan de prevención. Lástima de tres anos perdidos e tantas propostas rexeitadas. Foi e será un esforzo útil o das badaladas. De seguro que a convocatoria deste grupo é consecuencia do traballo da xente que as sostén, e que as sosterá ata ter un plan que siga as orientacións da OMS.

Imos ver cara onde se quere ir dende a Consellería e cal é o seu grado de xenuino compromiso mais alá das circunstancias electorais. Neso estamos.
Mentras tanto, o dito, felicitémonos, e sigamos cas badaladas.

COMISIÓN COORDINADORA DO MGSM
En Santiago a 11 de xullo de 2016

pubmed-4-400

Múltiples traballos científicos acreditan a relación entre crise económica e suicidio

Aquí vos deixamos varios artigos científicos que validan a relación entre crise económica e incremento dos suicidios, ante as informacións interesadas que algúns medios de comunicación están a publicar estes días, onde tratan de desvincular ambos feitos. Todos están de balde na plataforma PubMed e poden consultarse seguindo as ligazóns.

 

1. Isabel RP, Miguel RB, Antonio RG, Oscar MG. Economic crisis and suicides in Spain. Socio-demographic and regional variability. Eur J Health Econ. 2016 Mar 2.

2. Martin-Carrasco M, Evans-Lacko S, Dom G, Christodoulou NG, Samochowiec J, González-Fraile E, Bienkowski P, Gómez-Beneyto M, Dos Santos MJ, Wasserman D. EPA guidance on mental health and economic crises in Europe. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2016 Mar;266(2) 

3. Economou M, Angelopoulos E, Peppou LE, Souliotis K, Stefanis C. Suicidal ideation and suicide attempts in Greece during the economic crisis: an update. World Psychiatry. 2016 Feb;15(1):83-4. 

4. Chang SS, Stuckler D, Yip P, Gunnell D. Impact of 2008 global economic crisis on suicide: time trend study in 54 countries. . BMJ. 2013 Sep 17;347:f5239.

5. Lopez Bernal JA, Gasparrini A, Artundo CM, McKee M. The effect of the late 2000s financial crisis on suicides in Spain: an interrupted time-series analysis. Eur J Public Health. 2013 Oct;23(5):732-6. 

6. Reeves A, Stuckler D, McKee M, Gunnell D, Chang SS, Basu S. Increase in state suicide rates in the USA during economic recession. Lancet. 2012 Nov 24;380(9856):1813-4.

7. Gili M, Roca M, Basu S, McKee M, Stuckler D. The mental health risks of economic  crisis in Spain: evidence from primary care centres, 2006 and 2010. Eur J Public
Health. 2013 Feb;23(1):103-8.

8. Barr B, Taylor-Robinson D, Scott-Samuel A, McKee M, Stuckler D. Suicides associated with the 2008-10 economic recession in England: time trend analysis. BMJ. 2012 Aug 13;345:e5142.

9. Kaplan MS, Huguet N, Caetano R, Giesbrecht N, Kerr WC, McFarland BH. Heavy Alcohol Use Among Suicide Decedents Relative to a Nonsuicide Comparison Group: Gender-Specific Effects of Economic Contraction. Alcohol Clin Exp Res. 2016 May

10. Mucci N, Giorgi G, Roncaioli M, Fiz Perez J, Arcangeli G. The correlation between stress and economic crisis: a systematic review. Neuropsychiatr Dis Treat. 2016 Apr 21;12:983-93.

11. Wada K, Gilmour S. Inequality in mortality by occupation related to economic crisis from 1980 to 2010 among working-age Japanese males. Sci Rep. 2016 Mar 3;6:22255. 

badaladas

Badaladas pola prevención do sucidio, un mes despois

Dende o 3 de maio, no MGSM reunímonos cada tarde en Praterías para dar unha badalada. Este toque de campá representa a persoa que falece, de media, cada dia por suicidio en Galicia. A gravidade do problema no noso entorno sitúao por riba dos accidentes de tráfico (case o dobre) e representa máis da metade das mortes violentas a nivel mundial.
Aínda que as causas son múltiples, a crise económica afectou negativamente ás mortes por suicidio, que aumentaron nos últimos anos(ás cifras máximas acadáronse en 2013, no punto álxido da crise), afectando ademáis ás persoas máis novas. Porén, en Galiza xa existían taxas de suicidio moi elevadas antes da crise, e previsiblemente persistirán aínda que as condicións económicas melloren.
Está demostrado que a prevención funciona, por iso dende o MGSM reivindicamos que se poña en marcha un PLAN GALEGO DE PREVENCIÓN DO SUICIDIO, para poñer freno a esta situación. esta proposta está avalada polas recomendacións da OMS para a prevención do suicidio.
É necesario DESESTIGMATIZAR o suicidio, e para iso debemos falar, informar e debater. É falso que falar ou informar sobre o suicidio empeore a situación. A ignorancia, o medo e a vergoña son os que empeoran o problema.

MGSM

A POBOACIÓN INFANTIL E XUVENIL NECESITADA DE HOSPITALIZACIÓN EN SAÚDE MENTAL NA ÁREA DE VIGO CARECE DE UNIDADE ESPECÍFICA

Hai agora un ano fíxose publicidade oficial da posta en marcha, cando se iniciara o funcionamento do Hospital Álvaro Cunqueiro en Vigo, dunha Unidade de Hospitalización de Saúde Mental para poboación infantil e adolescente con seis prazas, que sería referencia para a hospitalización desa poboación das provincias de Ourense e Pontevedra.

En 2012 abriuse no Hospital Clínico de Santiago a única unidade deste tipo existente ata agora en Galicia. Daquela xa fora contestada por chegar tarde, por dotacións insuficientes e por redución moi importante do proxecto inicial. Daquela tamén se abusou pola Consellería de Sanidade da publicidade, presentándose como realización inmediata durante dous anos e, ó final, naceu reducida e co seu equipo asistencial incompleto.

As Unidades específicas de saúde mental para a asistencia en réxime de hospitalización da poboación de menor idade é unha esixencia legal con valor de Lei Orgánica de obrigatorio cumprimento dende o ano 2000, e xa foi incluída como mandato para tódolos paises na Declaración Universal dos Dereitos da Infancia da Asamblea Xeral da ONU en 1989.

Galicia ten un atraso intolerable na creación destas Unidades. Mentras noutras Comunidades autónomas foron avanzando, no noso país só se creou unha en Santiago e insuficientemente dotada.

A pesar de toda a publicidade sobre esta cuestión despregada polo SERGAS nestes anos a realidade da Área de Vigo, e con ela das provincias do sur de Galicia, é que a día de hoxe carece da Unidade de Hospitalización sen que se coñezan os tempos para a súa apertura.

Pero máis grave resulta que, como consecuencia desa carencia de Unidade de Hospitalización específica, os menores son ingresados en habitacións na Unidade de Hospitalización de Adultos, na cal para evitar compartir espazo cos pacientes ingresados nesa Unidade ven restrinxida a saída do seu cuarto. Estas condicións de hospitalización infantil e xuvenil son intolerables, lesionan dereitos dos menores, comprometen a eficacia terapéutica e insultan ó sentido común.

Non é aceptable que por un día máis en Vigo se careza desta Unidade de Hospitalización: porque é obrigatoria legalmente, porque é necesaria asistencialmente e porque xa foi máis que rendibilizada publicitariamente polos responsables do SERGAS.

MGSM

III Xornadas do MGSM

III Xornada do Movemento Galego da Saúde Mental

En Santiago o 28 de maio

Sede Afundación. Obra Social ABANCA. Rúa do Vilar, 19.

Horario:
11.00-Recepción de asistentes
11.30-Presentación e apertura da actividade da Xornada.
Rosa Cerqueiro Landín. Psicóloga Clínica. Area Sanitaria de Ferrol.
Imaxes dunha breve historia.
11.45- Propostas para o cambio en saúde mental.
Moderador: Alberte Aráuxo Vilar. Psiquiatra. Area Sanitaria de Santiago.
· Carmen Acuña Docampo. Voceira de Sanidade do Grupo Parlamentar PSdeG-PSOE.
· Montse Prado Cores. Voceira de Sanidade do Grupo Parlamentar BNG.
· Eva Solla Fernández. Voceira de Sanidade do Grupo Parlamentar AGE.
13.15- Asamblea do MGSM.
Informe de actividade.
Elección Coordinadora Nacional e Voceiro/a.
14.00- Descanso. Xantar.
17.30- Lecturas do sufrimento, palabras para a crise.
Coordinadora : Ana Riveiro Currais. CCOO Sanidade.
– Sabela Hermida. Actriz.
– Antón Riveiro Coello. Escritor.
– Marilar Aleixandre. Escritora.
– Inma López Silva. Escritora.
– Manuel Portas. Escritor.
19.30- Peche e asistencia ó acto de Praterías. Badaladas pola prevención do suicidio.
________________________________________________

Para participar só debes inscribirte enviando correo a esta dirección:
mgsaudemental@gmail.com

A inscripción é gratuita. O número de inscripcións só se verá limitado pola capacidade de aforo do salón de actos, e darase prioridade por orden de inscripción.

https://www.facebook.com/movementogalegodasaudemental
https://twitter.com/MGSaudeMental/media
http://movementogalegosaudemental.gal/

MGSMlogo2

PLAN GALEGO DE PREVENCION DO SUICIDIO XA!

A morte por suicidio é un dos mais graves problemas de saúde pública. Case tódolos dias do ano morre por suicidio unha persoa en Galicia.

A cantidade de persoas falecidas por esta causa aumentou dende o comenzo da crise, tanto en España como en Galicia, chegando a ser a principal causa de morte “externa” no noso país segundo o Instituto Nacional de Estatística. A maioría das veces a morte por suicidio é resultado da combinación de razóns nada misteriosas: sufrimento psíquico intenso que con frecuencia afecta á saúde mental da persoa, carencias (afectivas, económicas, de expectativa de algo mellor por diante, soedade, dor, enfermidade grave, incapacidade para manexar dificultades relacionais e emocionais,…), empobrecemento, paro, débedas, perda da vivenda,…

A Organización Mundial da Saúde (OMS) advertiu en 2011 ós gobernos dos países europeos que a crise conlevaba un aumento do risco de suicidios se non se adoptaban políticas activas de emprego para reducir o paro, de reforzamento da protección social e sanitaria, de alivio da carga da débeda sobre as persoas que a sufren, e de apoio ás familias. No noso país fíxose a política oposta e, desgraciadamente, esa predicción cumpriuse: os suicidios aumentaron relacionados coa crise e coas políticas desenvolvidas ante a mesma. Hoxe as investigacións desenvolvidas en Galicia así o confirman.

En 2013 a OMS fixo un chamamento mundial a tódolos gobernos para que desenvolveran estratexias de prevención de tal xeito que en cada país se reducira a cantidade de mortes por suicidio nun 10% para o ano 2020, e urxiu a actuar xa. Hai tres anos que tiñamos que ter en marcha o Plan de Prevención do Suicidio para o noso país. O goberno da Xunta de Galicia non fixo nada ó respecto.

O compromiso de toda a sociedade na prevención é fundamental. A obriga do Goberno da Xunta de Galicia é ineludible. Urxe o Plan Galego de Prevención do Suicidio.

MGSM

Resposta da Valedora do Pobo

En relación ao caso da paciente psiquiátrica falecida nunha residencia de Mondoñedo por atragoamento, o MGSM presentou unha petición ante a Valedora do Pobo para que sexan investigados este tipo de feitos e as circunstancias nas que se producen.

Recibimos a súa contestación, que vos deixamos aquí para que podades consultala.

mondoñedo Valedora do Pobo

MGSM

Comunicado do MGSM sobre a situación dos profesionais de Terapia Ocupacional no Hospital Psiquiátrico de Conxo

O Movemento Galego da Saúde Mental recibiu información sobre o estado no que se atopa a atención rehabilitadora que se está a  proporcionar polos profesionais de Terapia Ocupacional no Hospital Psiquiátrico de Conxo.

Valorada a mesma, realiza as seguintes consideracións:

1- A Terapia Ocupacional é unha das disciplinas rehabilitadoras fundamentais na atención sanitaria no eido da saúde mental. Os seus profesionais forman parte dunha profesión sanitaria diferenciada e como tal autónoma e responsable no exercicio das súas funcións, que fundamenta a súa identidade e actividade nun corpo específico de coñecementos, técnicas e prácticas desenvolvidas nunha longa historia de implicación no tratamento das persoas enfermas. O exercicio desta profesión para lograr a súa mellor contribución á recuperación da saúde das persoas require de dotacións profesionais, e recursos organizativos e materiais específicos. Á súa vez, a súa práctica profesional debe aterse ó establecido na lexislación común a tódalas profesións sanitarias, e en especial no regulado na Lei de Ordenación das Profesións Sanitarias (LOPS).

2- A Área de Saúde Mental da Xerencia de Xestión Integrada de Santiago atópase infradotada destes profesionais, o que impide o deseño e execución de programas terapéuticos e rehabilitadores dos pacientes psiquiátricos conforme ás indicacións recomendadas para a boa práctica, véndose así lesionados dereitos asistenciais dos pacientes por serlle negadas de facto prestacións sanitarias recoñecidas legalmente.

3- Á infradotación destes profesionais súmase a deficiente organización da actividade asistencial no Hospital Psiquiátrico de Conxo, e en particular nas súas áreas residenciais, o que impide o cumprimento de obrigas concretas destes sanitarios conforme ó establecido na LOPS (especialmente no referido ó rexistro documental da súa actividade na historia clínica dos pacientes e ó traballo en equipo).

4- A atención especializada de Terapeutas Ocupacionais é aínda máis necesaria canto mais grave é o defecto funcional dos pacientes psiquiátricos, como é no caso de moitas persoas ingresadas no Hospital Psiquiátrico de Conxo. A carencia de recursos (profesionais, organización adecuada e medios materiais para o desempeño da sua actividade) para a cobertura da atención de Terapia Ocupacional no Hospital Psiquiátrico é unha mostra do
abandono no que se mantén ese hospital, para o que aínda non se ten definido un Plan Director que oriente o seu futuro.

5- O abandono polas autoridades sanitarias do SERGAS do Hospital Psiquiátrico de Conxo estano a sufrir tanto as persoas ingresadas nel, ás que se sostén na marxinación social e asistencial vulnerándoselle tódolos días os seus dereitos, como os profesionais que nel traballan que ven gravemente limitadas as súas capacidades de exercicio profesional e as súas potencialidades terapéuticas ante as persoas coas que teñen contraída a obriga asistencial.

En Santiago a 25 de marzo de 2016

MGSM

Comunicado do MGSM sobre o falecemento da enferma psiquiátrica en Mondoñedo

Ante o caso da enferma psiquiátrica morta en Mondoñedo por atragoamento na residencia para anciáns e discapacitados intelectuais, do que veñen de informar algúns medios de comunicación -despois da denuncia dos seus familiares contra o Centro e a Xunta por suposta neglixencia no seu coidado-, o Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) fai públicas as seguintes consideracións:

1. Persoas como a falecida, afectadas por trastornos mentais graves, que sofren severas discapacidades e que reciben tratamentos psicofarmacolóxicos con frecuentes efectos secundarios -como comprometer o nivel de conciencia e a motricidade-, atópanse ingresadas en residencias pensadas para o coidado de persoas da terceira idade ou afectadas por discapacidade intelectual. As súas dotacións profesionais, espazos, recursos e organización eran, se acaso, apropiadas para ese fin.
Mais moitas persoas ingresadas nos hospitais psiquiátricos que se foron clausurando en Galicia nos últimos anos -co obxectivo declarado de poñer fin á marxinación social, á discriminación asistencial e á vulneración dos dereitos humanos dos pacientes psiquiátricos-, foron “externalizadas”, sendo realoxadas nesas residencias pensadas e orientadas para outros fins. Os responsabeis sanitarios de Galicia, en lugar de reforzar a deficiente rede de Saúde
Mental e os recursos sociais, que permitiría a reintegración destas persoas á sociedade de xeito acorde ás súas necesidades e potencialidades, ou no seu caso unha atención residencial especializada, tan só as reubicaron noutro lugar residencial, a miúdo en institucións inaxeitadas que non están dotadas e cualificadas para o seu coidado e tratamento. Como resultado do anterior, cidadáns que requiren unha atención sanitaria e social específica -á que teñen pleno dereito- non a están a recibir, convertíndose en poboación de risco respecto á súa saúde, seguridade e vulneración de dereitos.

2. Os plans de reubicación de pacientes psiquiátricos en réxime residencial siguen vixentes, transferindo as responsabilidades de atención e coidado dos mesmos dende o SERGAS a centros públicos ou concertados non especializados da Consellería de Política Social. Descoñécese a día de hoxe cantos son os pacientes que se viron afectados por estes plans, as alternativas que foron consideradas na súa “externalización”, o alonxamento espacial respecto ó seu lugar de residencia inicial, o carácter dos centros e residencias aos que foron enviados, as condicións de aloxamento, as dotacións e cualificación do persoal deses centros, os programas de coidados e seguimento pola rede de Saúde Mental, e os plans periódicos de inspección dos mesmos -cos seus informes correspondentes, para poder garantir o cumprimento dos criterios de acreditación para a función de coidado de enfermos mentais crónicos-.

3. Estas persoas, como consecuencia do efecto causado pola enfermidade e a institucionalización sufrida, atópanse nunha especial condición de vulnerabilidade, e polo mesmo, cunha necesidade incrementada de atención e coidado polo Servizo Galego de Saúde. Mais a Xunta de Galicia, a través da Consellería de Sanidade, na execución do plan de peche dos hospitais psiquiátricos (aínda incompleto) non puxo os medios para mellorar a atención ás persoas neles ingresados. Reubicounas noutro lugar, trasladando a súa institucionalización a outros espazos. Así, transferíu pacientes e
recursos económicos dos hospitais psiquiátricos a centros privados, concertados e algúns públicos, incumprindo as súas obrigas a costa dos dereitos e necesidades destas persoas, sen reinvertir nelas os recursos liberados co peche dos hospitais psiquiátricos.

4. O MGSM considera que calquera valoración sobre esta cuestión, e as medidas axeitadas ante a mesma, ten que partir de que estas persoas (os pacientes psiquiátricos en coidado residencial) son as máis abandonadas historicamente, as máis graves, e as máis desprotexidas, daquelas atendidas no eido da saúde mental. A súa
capacidade de defensa dos seus dereitos é moi reducida, cando non nula. O risco que sofren de abandono asistencial, maltrato, abuso e vulneración nos seus dereitos é moi alto. Ante elas, a sociedade e as súas institucións teñen unha responsabilidade incrementada.

5. Por todo o anterior, cómpre esixir aos responsabeis políticos unha revisión e rectificación dos plans asistenciais que afectan a estas persoas, que deben ter unha atención prioritaria. E así, dirixímonos ao Parlamento de Galicia para que no exercicio da súa función controle o cumprimento da obriga da Xunta nesta cuestión; á Xunta de Galicia para que cumpra coas súas obrigas e funcións de coidado e asistencia sanitaria; á Valedora do Pobo para que asuma a protección destas persoas tan vulnerables; e aos profesionais da Saúde Mental e Servizos Sociais para que prioricen as súas accións a favor de quen máis os precisa.

En Santiago de Compostela, a 25 de marzo de 2016