En Galicia, case cada día morre unha persoa por suicidio.

303 persoas en 2025.

3500 nos últimos 10 anos.

Que se sabe sobre os motivos e circunstancias que rodean unha morte por suicidio en Galicia?.

Pouco. Case nada.

Temos un coñecemento global e abstracto sobre os distintos factores de risco e protección, individuais e sociais que se relacionan co suicidio. E sabemos que é un fenómeno complexo e multideterminado.

Pero nada sabemos sobre o que ocorreu con cada persoa que se suicidou. A pesar de que o Plan Galego de Prevención do Suicidio de 2017, nunca avaliado e actualizado, resalta como unha liña de actuación “a investigación e alerta epidemiolóxica sobre a conduta suicida”.

A “información de calidade” é un dos prerrequisitos de calquera plan de prevención para que poida guiar as accións, necesariamente coordinadas entre administracións e departamentos gobernamentais.

Son 10 anos dun documento pouco desenvolvido. Parece un libro esquecido nun recuncho da biblioteca que non serve de referencia para políticos, profesionais e cidadanía. Sen valor. Sen orzamento propio. Sen equipo técnico que programe a súa aplicación, avalíe e vixíe polo seu cumprimento.

E agora anúnciase dende a Xunta un novo “plan estratéxico de Saúde Mental de Galicia 2026-2030” onde a prevención do suicidio terá un lugar marxinal, un parágrafo ao sumo, dentro de “novos programas esquecidos-perdón, específicos-para a prevención do suicidio”, situando na orde do persoal-individual-íntimo o que claramente é un problema social e de saúde pública. Pérdese así, outra vez, a oportunidade de encarar a prevención do suicidio desde unha mirada ampla e necesariamente complexa, atendendo ás situacións de vulnerabilidade que se asocian a un maior risco (sen ser exhaustivos: a soidade, a fraxilidade física, as dificultades económicas, a inaccesibilidade a recursos comunitarios, as violencias, as discriminacións, os mandatos de xénero, etc).

Un ano máis repetimos: o suicidio pode previrse. Queda moito por facer.

Son necesarias accións de prevención en todas as políticas, implicando ao gran groso das Consellerías e aos gobernos locais.

A prevención debe ir dende o individual ata o comunitario, e debe ser unha prioridade constante tanto na axenda política como na acción de concienciación social.

E para iso se require: un orzamento, dotación de persoal, vontade política, e responsabilidade por quen ten a obriga de gobernar e atender o interés público.

Esas políticas deben facerse coa implicación da xente, no día a día tódolos días, e non só arredor do 10 de setembro.

O Movemento Galego da Saúde Mental, outro ano mais fai un chamamento á cidadanía a participar no acto Badaladas pola Prevención do Suicidio que terá lugar o xoves 10 de setembro, na Praza de Praterías (Santiago de Compostela) ás 20:00 horas.