MESA DO MGSM NO DIA MUNDIAL DA SAÚDE MENTAL

DIA MUNDIAL DA SAÚDE MENTAL

10 de outubro de 2017

Mesa organizada polo MGSM: crise, traballo e saúde mental

Aula Castelao da Facultade de Mediciña da USC (Santiago)

Horario:

17.30- Mesa: crise, traballo e saúde mental.

Presentación e moderación: María Xosé Abuín Álvarez. Secretaria Nacional CIG-Saúde.

  • Intervencións profesionais nas Institucións Públicas, para a integración social e laboral das persoas con discapacidade usuarias dos servizos de saúde mental. Miriam Rodríguez Sierra. Coordinadora dos grupos de Dependencia e de Saúde da Plataforma PROSERSO. Traballadora social en Saúde Mental na EOXI da Coruña.

 

  • Traballo e saúde mental: a realidade dende a rehabilitación. Elisa Sapia Rodríguez. Psicóloga sanitaria. Directora do CRPL e servizos da Asociación de Apoio ós Enfermos Mentais “Albores” (Monforte, Lugo). 

 

  • Economía e saúde mental: O suicidio e a adicción en tempos de crise. Bruno Casal Rodríguez. Profesor do Departamento de Economía da Facultade de Economía e Empresa da Universidade da Coruña e investigador do grupo “Macroeconomía e Saúde”(MACROSALUD) desta mesma Universidade. Colabora como investigador asociado no GEN da Universidade de Vigo e no Instituto de Investigación Biomédica de Vigo (IBIV).

19.00- Coloquio.

19.30- Finalización.

____________________________________________________________________

  • Non é necesaria inscripción. Entrada libre ata completar aforo.

Xornadas do MGSM do 10 de outubro: pobreza e saúde mental

A relación entre pobreza e enfermedade mental segue unha dinámica circular, e tal xeito que as condicións socieconómicas adversas incrementan o risco de padecer un trastorno mental, e á súa vez, a presencia de enfermedade mental implica un maior risco de exclusión social.

Dunha parte, existe un incremento notable nos últimos 10 anos na prevalencia de diferentes trastornos mentáis, especialmente depresión (un 19,4% de incremento), ansiedade (8,4%), somatizacións ou problemas de abuso de alcohol, cun risco 3 veces maior de presentar un cadro depresivo nas personas que sufriron desafiuzamentos, do máis de dobre entre quenes tiñan dificultades para pagar a hipoteca, e do 72% maior nos parados/as (informe SESPAS 2014).

No mundo desenvolvido, a perda de emprego e a pobreza asóciase con un maior risco de suicidio, incrementándose éste nunha proporción 2-3 veces maior. A desesperanza é unha experiencia emocional constantemente relacionada coa conducta suicida, e as experiencias de perdas que se producen co empobrecemento (perder o emprego, perder a posición social, o fogar, perder os amigos, perder os apoios emocionais, perder a saúde…) provocan sentimentos de indefensión.

Especialmente vunerable é o colectivo de persoas con trastorno mental grave, onde a relación entre enfermedade mental, discapacidade e pobreza é moi estreita.

As persoas con TMG con frecuencia son pobres:
· Porque son patoloxías que debutan na xuventude e imposibilitan o desempeño laboral.
· Pola baixa cuantía das pensións que dificultan unha vida independiente.
· Pola situación de dependencia ás familias.
· Por unha rede social restrinxida a familia e profesionais.
· Polo empobrecemento dos fogares.
· Polo risco de exclusión cando hai desexo de emanciparse.
· Pola marxinalidade.

Pero a pobreza tamén causa trastorno mental grave, e/ou empeora a evolución do TMG. É a “dobre desventaxa”: maior risco de desencadenamento de trastorno mental grave, e peores consecuencias socioeconómicas e psicosociais ó sufrilo.

Por outra banda, estamos asistindo a unha situación crecente de tensión e pérdida de cohesión social. Segundo o VII Informe Foessa de 2014, en Galicia hai cerca de medio millón de persoas en situación de exclusión social, das cales 132 mil persoas están en situación de exclusión social severa. Estase a producir a condición paradóxica de que ter un emprego remunerado non é garantía de integración social, e cerca do 25% de persoas con traballo están en situación de exclusión moderada.

Un indicador de exclusión é a exclusión da saúde, que padecen un 14,9% de galegos, cando pasan por situación nas que: non teñen cobertura sanitaria; pasaron fame nos últimos 10 anos; fogares no que todos os adultos teñen problemas graves de saúde; fogares con algún membro dependente e sen apoio; fogares con doentes que non utilizan os servizos sanitarios; ou fogares nos que deixan de comprar medicinas, seguir tratamentos ou dietas por problemas económicos.

Diversos organismos nacionais e internacionais levan anos advertindo que os países que non aposten decididamente por políticas sociais que amortiguen o impacto da crise económica nos cidadáns, sobre todo naqueles que partían xa de condicións de maior vulnerabilidade, ían producir unha situación de desigualdade social que se reproduciría nas vindeiras xeracións. Preto dun 30% de nenos e nenas viven en risco de pobreza, nunha situación de desigualdade de renda, pero tamén de desigualdade no acceso a oportunidades para avanzar no “ascensor social” que permitiría superar as condicións negativas de base.

Programa das Xornadas do 10 de outubro, día Mundial da Saúde Mental: pobreza e saúde mental

DIA MUNDIAL DA SAÚDE MENTAL
10 de outubro de 2016
Xornada organizada polo MGSM: pobreza e saúde mental
Aula Castelao da Facultade de Mediciña da USC (Santiago)

Horario:
17.00- Presentación.
Rosa Cerqueiro Landín. Psicóloga Clínica. Area Sanitaria de Ferrol.
Concepción Fernández Fernández. Concelleira responsable de Políticas Sociais, Diversidade e Saúde do Concello de Santiago.

17.15- Mesa: A enfermidade mental e a pobreza.
Modera: Iria Veiga Ramos. Psiquiatra. USM-Barbanza. Área Sanitaria de Santiago.
Pobreza e trastorno mental grave. Ramón Ramos Ríos. Psiquiatra. Hospital Psiquiátrico de Conxo.
Empobrecemento e suicidio. Delia Guitián Rodríguez. Psicóloga Clínica. Hospital Universitario Lucus Augusti.
Un ollar xurídico ás sensacións do paciente: ¿teñen relevancia xurídica os factores emocionais?. Miguel Vieito Villar. Xurista especializado en Dereito á Saúde e vogal do Comité de Ética Asistencial do CHUS.

18.50- Descanso.

19.00-Conferencia-coloquio.
Presenta: Rocío Basanta Matos. Psicóloga Clínica. Hospital Universitario Lucus Augusti.
A exclusión social en Galicia.Pedro Fuentes Rey. Sociólogo. Equipo de estudos de Cáritas Española.

20.15- Finalización.

Entrada de balde ata completar aforo

10 de Outubro, Día Mundial da Saúde Mental

O Día Mundial da Saúde Mental foi establecido pola Organización Mundial da Saúde (OMS) para chamar a atención das sociedades e os gobernos sobre a situación na que se atopan as persoas afectadas por trastornos e enfermidades mentais, para potenciar o desenvolvemento de políticas acordes coa importancia desta dimensión da saúde e para mobilizar a todos os cidadáns e cidadás contra a estigmatización e a prol da integración e o apoio a todo aquel que se atope, por esta causa, en situación de exclusión ou en risco dela.

Neste día o Movemento Galego da Saúde Mental diríxese á sociedade para trasladarlle a valoración da situación que neste eido estamos a vivir en Galicia.

Non é alarmismo afirmar que, comparado con como estabamos hai un ano, nada vai mellor na atención á saúde mental, na prevención dos trastornos psíquicos ou na integración sociolaboral daquelas persoas máis gravemente afectadas. Despois de sete anos deste goberno da Xunta, a situación é moi preocupante: os indicadores de saúde evolucionan indiscutiblemente a peor (incremento da incidencia de trastornos psíquicos, grave elevación da taxa de sucidios, aumento do consumo de psicofármacos), os recursos asistenciais específicos atópanse deteriorados e seguen a sufrir recortes, continúase sen planificación e sen coñecemento de cara onde quere ir o SERGAS na atención á saúde mental, prívase ós doentes do acceso a prestacións básicas do sistema nacional de saúde -sinaladamente á psicoterapia que segue a ser un tratamento inaccesible para moitos usuari@s que a teñen indicada e que se beneficiarían dela-. Tampouco se desenrolan programas ante patoloxías prevalentes e de alto custo humano e económico (trastorno mental grave), desconsidéranse as indicacións da OMS en prevención do suicidio, eludindo a Xunta de Galicia o compromiso mundial da súa redución nun 10% antes do 2020, e desorganízanse os servizos para impedir a participación dos profesionais.

A crise, tan socorrida polos nosos gobernantes para agochar as súas responsabilidades, xa non é un argumento críble para xustificar o que está a pasar. Non é a crise, é a forma de gobernar da Xunta: a xestión torpe no día a día, a incompetencia gobernante, o favoritismo na selección dos mandos intermedios, os intereses compartidos coas industrias que fan negocio coa saúde e que, a miúdo, son opostos ós da poboación, e tamén o plan de privatización progresiva da atención á saúde mental.

Esa forma de facer as cousas: incompetente, autoritaria, despectiva cos que non son da corda política-ideolóxica dos gobernantes actuais, sen proxecto de futuro nin esperanza en nada mellor, ten o seu reflexo nunha acción de goberno predominantemente propagandística (da que é un exemplo o publicitado proxecto mastermind de tratamento da depresión por teleasistencia que cubriu, no seu día, un par de páxinas de xornal e do que non se volveu saber), ou de franco falseamento da realidade (como se reflexou nas recentes respostas parlamentarias dadas polo grupo gobernante no Parlamento de Galicia ante o incremento de suicidios en Galicia, nas que mesmo negaron os seus datos oficiais).

Deterioro, incompetencia, utilización inxusta dos recursos públicos, falseamento da realidade e abuso da propaganda. Ese é o resumo da xestión en saúde mental do goberno do Partido Popular en Galicia. Estamos moi mal na atención á saúde mental en Galicia: fai falla outra política sanitaria.

Urxe un plan guiado por obxectivos de saúde e que potencie a atención a quen se atopa en condición de maior fraxilidade. É imperioso o establecemento de prioridades que superen a mera xestión administrativa actual dos servizos e recursos, fai falla un futuro ó que dirixirse para reducir o efecto tan daniño que ten a crise e a súa xestión gubernamental nas persoas con trastorno mental severo, hai que comprometerse cos obxectivos da OMS neste eido, debe apoiarse o movemento asociativo e facilitar a sua participación, e fan falla outros gobernantes que poidan dirixir a sanidade cara un futuro mellor.

O Movemento Galego da Saúde Mental contribuirá tamén á definición dese futuro aportando o seu coñecemento e esforzo ó programa de goberno que necesita este país.

Mobilizacións do dí­a 10 de Outubro

Durante o día 10 de outubro, o MGSM organizou diversos actos reinvindicativos nas diferentes áreas sanitarias, con grande implicación e participación de profesionais, usuarios e familiares.
Queremos agradecer a vosa colaboración para facer desta xornada de sensibilización e reivindicación todo un éxito. As pancartas, chapas e carteis do MGSM inundaron todos os centros, visibilizando o noso compromiso en torno ao trastorno mental grave (TMG) e o abandono institucional sufrido por este colectivo. Tamén aparecemos en prensa e televisión, e presentamos a nosa proposta ante o Parlamento de Galicia, co apoio de todos os grupos parlamentares da oposición.
Parabéns a tod@s! Sen vós, isto non serí­a posible!

(podes consultar a nosa galerí­a fotográfica AQUÍ, e a cobertura informativa na sección de Prensa)

10 de Outubro, Dí­a Mundial da Saúde Mental: Vivir con TMG, aquí­ e agora

Hoxe, día 10 de outubro, Día Mundial da Saúde Mental, o MGSM concentra todos os seus esforzos en visibilizar esta data e a problemática das persoas que padecen Trastorno Mental Grave (TMG). Por este motivo escollemos este lema alternativo, porque cremos que, lonxe das consignas baleiras que nos chegan dende as institucións, é na rúa, nos centros de traballo, nas asociacións e cos usuarios e familias, onde se sitúa o foco da reivindicación.
Non podemos obviar que, dende os mesmos ámbitos dende os que nos chegan mensaxes “anti-estigma” estase a permitir e favorecer o desmantelamento dos servizos sociais e sanitarios, co especial prexuízo que isto causa ás persoas con TMG. Por isto, no MGSM quixemos dotar de contido reinvindicativo real esta xornada, con diferentes iniciativas:
  • Colocación de carteis e pancartas nos diferentes centros sanitarios
  • Confección de murais
  • Chapas para todo o persoal nos centros de traballo
  • Proposta ante o Parlamento de Galicia (podes lela AQUÍ)

Porque a mellor campaña “anti-estigma” é proporcionar ás persoas con TMG os medios sanitarios, sociais, económicos e de integración laboral para que podan desenvolver plenamente as súas capacidades e diferentes proxectos de vida, con independencia e dignidade.

VIVIR CON TMG, AQUÍ E AGORA
Podes consultar a cobertura informativa no Xornal Praza PúblicaABC eEuropa Press clicando aquí ou a través da nosa sección Prensa

Acto de Pontevedra

Os compañeiros do MGSM de Pontevedra organizan, en colaboración coaAsociación Alba, unha Mesa Redonda o día 9 de outubro na Galería Sargadelos, ás 19,30 horas, con motivo do Día Mundial da Saúde Mental. O MGSM ten como obxectivo a realización de múltiples actos co gallo deste día, en varias localidades, que acheguen a problemática do Trastorno Mental Grave á cidadanía. Acompáñanos nas nosas actividades!

Ademais, podedes acceder aos contidos das Xornadas da APEM, celebradas o día 4 de outubro. Clicade  AQUÍ para velos.

 

PROPOSTA DO MGSM AO PARLAMENTO DE GALICIA

O MGSM promove cos Grupos Parlamentares do Parlamento Galego unha declaración institucional para o Día Mundial da Saúde Mental. Pretendemos que a cuestión ocupe o lugar que lle corresponde nas prioridades das institucións de Goberno de Galicia.
Con tal motivo, realizamos entrevistas con representacións de todos os grupos,aos que fixemos entrega dun texto no que se fai unha análise da grave situación na que se atopa a atención sanitaria, social e legal ás persoas que en Galicia sofren Trastorno Mental Grave, finalizando con propostas para respostar ás necesidades existentes.
Ese texto, que xerou xa iniciativas parlamentares, é o que a continuación reproducimos. En próximas entradas neste blog iremos dando conta da acollida recibida e das iniciativas en curso.
PROPOSTA DO MOVEMENTO GALEGO DA SAÚDE MENTALAOS GRUPOS PARLAMENTARIOS DO PARLAMENTO DE GALICIA
Petición de aprobación dunha resolución na que o Parlamento de Galicia acorde unha declaración institucional o día 10 de outubro, con motivo do Día Mundial da Saúde Mental
RESOLUCIÓN:
Neste Día Mundial da Saúde Mental, e seguindo o chamado da OMS co seu lema “Vivindo con esquizofrenia”, este Parlamento quere facer visíbel a difícil situación na que se atopan unha boa parte dos cidadáns que padecen esquizofrenia ou outro trastorno mental grave -un colectivo estimado nuns 75.000 galegos-, co obxectivo de alertar aos poderes públicos responsabeis, e encetar un cambio real nas súas condicións de vida. Lamentabelmente os datos estatísticos obrigan a unha detida reflexión: unha esperanza de vida 20 anos inferior á poboación xeral; a máis alta taxa de suicidios do estado español; sete veces máis risco de sufrir desemprego; e os máis altos índices de exclusión social.
A crise económica veu actuar dramaticamente nun duplo fronte. Por unha banda, a política de recortes nos servizos públicos, nomeadamente sociais e sanitarios, conlevou un deterioramento na atención especializada e da cobertura das necesidades sociais básicas destos doentes, o que condicionou unha maior morbi-mortalidade. Por outra, o aumento da desigualdade e dos niveis de pobreza, tanto en intensidade –máis pobreza-, como en extensión –máis pobres, chegando a sectores cada vez máis amplos-, fixo agromar trastornos psíquicos, como expresión dos elevados niveis de sufrimento que moitas persoas están a soportar. Factores como o desemprego, a redución da protección social e sanitaria públicas, o incremento da emigración, a perda da vivenda, máis a xeneralizada sensación de inseguridade ante o futuro, son factores que agravan unha situación, xa moi preocupante mesmo antes do comenzo da crise. As persoas con trastorno mental grave, máis as que enferman nunha reacción ao empobrecemento, atópanse nun círculo de difícil saída: maior dano á saúde, e menos recursos para seren atendidos.
Os deputados do Parlamento de Galicia son coñecedores desta situación, tanto polo seu traballo en sede parlamentar -téñense presentado informes, preguntas, ditames e resolucións, tanto propias como doutros organismos e organizacións sociais e profesionais, informando da realidade que viven os enfermos mentais graves na Galiza-, como pola súa responsabilidade como representantes da soberanía popular. Correspóndelles pois, de xeito acorde coa súa misión institucional, feitas as consideracións previas, realizar as seguintes propostas instando ao seu cumprimento, tanto aos propios grupos parlamentares, como ao Valedor do Pobo, como mesmo ao Goberno da Xunta de Galicia, cada un no seu nivel competencial:
a) Instar aos Poderes Públicos, institucións públicas e privadas, axentes sociais e económicos, e á sociedade no seu conxunto, a asumir un compromiso real contra o estigma que sofren as persoas afectadas por trastornos psíquicos. Isto debe conlevar accións de discriminación positiva e un reflexo nos investimentos para facilitalo. Cómpre rematar coa discriminación social e laboral deste colectivo.
b) Poñer equitativamente ao alcance de todo aquel que o precise, os tratamentos psicolóxicos e médicos, e as intervencións sociais, que teñan demostrada eficacia para mellorar o dano causado pola enfermidade mental, no coñecemento de que, con asistencia apropiada, actitudes solidarias e apoios axeitados, unha boa parte dos enfermos poderán desenvolver unha vida en condicións de saúde, normalidade e integración social.
c) A Xunta de Galicia debe aumentar o seu esforzo, sensibilidade e compromiso coa atención á saúde mental, e máis en particular co colectivo de persoas afectadas por un trastorno mental grave. Iso require, en cumprimento das orientacións dos organismos internacionais de referencia neste ámbito, a adopción urxente de accións de goberno guiadas polas seguintes orientacións:
  • A atención á saúde mental debe ser prioritaria para as políticas sanitarias públicas, mediante o deseño, promulgación e aplicación de estratexias e plans específicos. Estes terán en conta o risco agravado para a saúde mental do contexto actual de crise socioeconómica. Elaboración periódica dun Plan Estratéxico de Saúde Mental.
  • Reforzo da atención sanitaria ás persoas con trastorno mental grave, mediante as dotacións profesionais e materiais suficientes, unha organización de recursos axeitada, e a oferta de programas asistenciais específicos e eficaces. En particular no eido máis deficitario: o da atención comunitaria e da rehabilitación psicosocial. Presentación de Plans de Necesidades e Plans Funcionais para todas as áreas sanitarias para a atención dos doentes con trastorno mental grave.
  • Potenciar as medidas de protección social ás persoas afectadas portrastorno mental grave e ás súas familias. Cumprimento da Lei de Dependencia.
  • Desenvolver políticas activas de emprego dirixidas especificamente a promover a incorporación e sostemento na actividade laboral normalizada das persoas con trastorno mental grave.
  • Impedir a promulgación de calquera medida legal que actúe incrementando o estigma ou diferenciando negativamente ás persoas con trastorno mental grave, nomeadamente as actuais propostas de reforma do Código Penal.
O Parlamento de Galicia no ámbito das súas competencias e obrigas asume ante as persoas afectadas por trastorno mental grave e as súas familias, e ante a sociedade en xeral, o compromiso de intensificar o seguimento das políticas da Xunta de Galicia neste eido e de desenvolver as iniciativas lexislativas e propostas que procedan para avanzar na concreción das orientacións antes expostas.
En Santiago a 10 de outubro de 2014