Entrevista en Radio Voz a Miguel Anxo García Álvarez, voceiro do MGSM, e a Manuel Serrano, xefe do Servizo de Psiquiatría do CHUAC

Entrevista en Radio Voz a Miguel Anxo García Álvarez, voceiro do MGSM, e a Manuel Serrano, xefe do Servizo de Psiquiatría do CHUAC, ao respecto do falecemento dun paciente na Unidade de Hospitalización Psiquiátrica, no programa Voces de Galicia.

Tamen podedes acceder ao corte de audio da entrevista nesta ligazón

DIGNIDADE E DEREITOS DANADOS NA HOSPITALIZACIÓN PSIQUIÁTRICA NO COMPLEXO HOSPITALARIO DA CORUÑA

O Movemento Galego da Saúde Mental foi coñecedor da denuncia presentada ante a Xustiza pola morte dun paciente psiquiátrico que, cando faleceu, se atopaba en contención mecánica ingresado na Unidade de Hospitalización Psiquiátrica (UHP) do Complexo Hospitalario da Coruña.

Este feito ocorreu no marco dunha Unidade de Hospitalización con importantes carencias, sostidas no tempo, e que conlevan danos importantes para os dereitos asistenciais dos pacientes da Área da Coruña, para os seus dereitos fundamentais e para a calidade asistencial esixible a un servizo sanitario público.

Esta UHP dispón de 32 camas ás que se lle poden sumar dúas máis, e mantén un nivel de ocupación total durante períodos longos.

Son identificables déficits graves de dotación profesional, de infraestructuras residenciais e de funcionamento.

Algunhas das deficiencias que se sinalan máis abaixo mesmo comprometerían a posibilidade de apertura desa Unidade , por incumprir as esixencias mínimas que a propia Consellería de Sanidade dispón para autorizar centros sanitarios, alonxándose tamén gravemente dos estándares básicos de acreditación propostos polo Ministerio de Sanidade.

A saber:

  • Está ubicada fóra dun hospital xeral situándose no Hospital Marítimo de Oza. Carece de suficiente espazo para actividades comúns dos pacientes e para a relación destes coas súas familias cando reciben visita.

  • A metade das habitacións desta Unidade son de 3 camas e non dispoñen de baño na habitación, co cal 16 pacientes deben usar baños colectivos.

  • Existe unha habitación para a contención mecánica, dotada con 3 camas separadas por cortinas, e poden coincidir nela en estado de contención homes e mulleres. Non se coñece protocolo específico sobre a indicación, uso, responsabilidade e garantía do procedemento de contención.

  • Non existen sistemas organizativos que posibiliten e potencien a participación colectiva de todo o equipo asistencial na elaboración e desenvolvemento dos plans individuais de avaliación, tratamento e seguimento do paciente.

  • Está infradotada de profesionais se se toman como referencia os documentos de planificación en saúde mental da propia Consellería de Sanidade, e se se pretende que o obxectivo sexa terapéutico e non só o control e a redución sintomática do paciente.

Un só psiquiatra, xunto cun MIR, debe cubrir a garda dos hospitais do Complexo xunto coa da UHP. A UHP tería que dotarse de 1 psiquiatra e 2 psicólogos clínicos, carece de celadores (nos plans sinálanse 6 como os indicados para esa Unidade) e tamén serían necesarios 11 profesionais máis de enfermería.

  • A selección de facultativos de psiquiatría para a cobertura de prazas temporais ten importantes déficits de transparencia. A tan necesaria confianza da cidadanía na garantía de que a Administración da un trato igualitario a tódalas persoas nos procesos de acceso ó emprego público é posta a proba polo o feito de que dúas fillas do propio Xefe de Servizo chegaran a ser contratadas para ocupar praza de psiquiatras nese mesmo Servizo.

O cadro que debuxan as deficiencias sinaladas pode que sexa só o marco do tráxico suceso que chamou a atención sobre esa Unidade. Pero, aínda que así fora, son patentes as discriminacións que sofren os pacientes psiquiátricos ingresados nesa UHP cando se os compara con pacientes afectados por outras enfermidades (a carencia de baño nas habitacións é un exemplo evidente). É espeluznante a existencia dunha habitación colectiva para a contención mecánica e, ademais, para ambos sexos simultaneamente. É deducible o empobrecemento da calidade asistencial cando no funcionamento da Unidade non participan e se coordinan os profesionais, e cando unha parte destes (os facultativos psiquiatras) non dispoñen de sistemas que garanticen que o seu acceso ó emprego público é só por razón de mérito (sistemas que os protexerían de discriminacións ilexítimas e liberaríaos de potenciais débedas e servidumes persoais).

Dánase nesta situación o dereito das persoas alí ingresadas a un tratamento en condicións de igualdade cos demais usuarios do SERGAS, e o de acceso das mesmas á prestación de asistencia sanitaria á sua saúde mental, adecuada ós coñecementos e medios terapéuticos actuais (farmacolóxicos, físicos, psicolóxicos, sociais e de coidados), proporcionada en espazos que protexan a súa intimidade e dignidade, e máis aínda cando poideran atoparse en grave condición de vulnerabilidade por ver limitada a súa capacidade de decisión autónoma.

Urxe a corrección destas deficiencias, por dereito dos pacientes e usuarios dese servizo, por respeto á dignidade das persoas e pola consideración debida dos xestores á cualificación dos profesionais e ó seu dereito a exercer a súa profesión en condicións que posibiliten a máxima utilidade sanitaria do seu saber.

Crónica dos actos do MGSM na semana da Saúde Mental

 Nos días previos ao 10 de Outubro, Día Mundial da Saúde Mental, o MGSM veu realizando diversos actos en distintas localidades. Queremos compartir con vós o que alí compartimos.
  • 1 de Outubro. A Coruña.
Xornadas de Arte e Saúde. Teatro para a trasformación social. Proxección dun vídeo sobre a figura e a obra de J.L. Moreno, o psicodrama e o teatro de improvisación. Colaboraron a Compañía de Teatro Playback Chuhcan de México D.F. e a Compañía de Teatro Espontáneo Entrespejos de Salamanca. Presentouse tamén unha panorámica da traxectoria do Grupo Lusco Fusco de teatro social e algúns dos seus traballos. Por último, suscitouse un debate aberto co público que culminou nunha intervención con base no psicodrama.
 
  • 4 de Outubro. A Coruña. 

I Xornada de Clínica Psiquiátrica:  Atención ao Doente con Trastorno Mental Grave (Xornadas APEM). Aínda que esta actividade non está incluída dentro do programa de actos organizados polo MGSM, e estivo dirixida só a profesionais, o MGSM estivo presente e achegou a súa visión do TMG.

Constou de dúas mesas, a primeira delas organizada polo SERGAS, onde se deu conta do desenvolvemento do programa de Trastorno Mental Grave do Hospital de Día de Oza, baseado no enfoque do Tratamento Asertivo Comunitario,seguido pola proxección dun vídeo do Colectivo Lusco Fusco.

Na segunda mesa, organizada pola APEM, fíxose un percorrido histórico polo Modelo de Rehabilitación Integral, orientado a la recuperación, e presentouse o programa de atención integral a persoas con enfermidade mental en réxime penitenciario. Por último, durante a tarde realizouse unha visita guiada ao taller de cerámica e ao centro de día.

  • 8 de Outubro. A Coruña. 

Mesa Redonda “Día Mundial da Saúde Mental: Contra o Estigma”. Expuxéronse experiencias dos relatores arredor do estigma e a discriminación, e compartiuse información sobre colectivos e movementos de defensa dos dereitos das persoas con enfermidade mental. Por outra banda, expúxose un percorrido polos 35 anos de historia da APEM, e suscitouse un debate sobre os diferentes enfoques e modalidades de tratamento.

  • 8 de Outubro. Compostela.

Mesa Redonda: Vivir con trastorno mental grave, aquí e agora. Nesta mesa, integrada por profesionais da saúde mental, usuarios e familiares, abordouse o problema do TMG dende as diferentes perspectivas, con énfase na problemática económica, social e sanitaria que estamos a vivir.

 

  • 8 de Outubro. A Coruña. 

Entrega do Premio “José Luis Muruzábal” a Experiencias Innovadoras no Ámbito Sociolaboral e/ou Socioeducativo en Persoas con Enfermidade Mental. Neste primeira convocatoria presentáronse 5 experiencias innovadoras, resultando gañadoras dúas delas ex aequo: “Facemos equipo pola saúde Mental?”, da Asociación de Axuda ao Enfermo Mental da Mariña, e Centro especial de emprego sen ánimo de lucro, con actividades de limpeza viaria e de edificos, xardinería, mantemento de granxa avícola, viveiro… presentado por EMPREGO SOCIAL SL.”

  • 9 de Outubro. Pontevedra

Mesa Redonda MGSM e Asociación Alba. Na Galería Sargadelos de Pontevedra, tamén estivemos en colaboración co colectivo Alba,  onde se debateu sobre a rehabilitación e integración, o traballo realizado pola asociación e a necesidade de manter o logrado e avanzar na recuperación. Tamén se presentou o traballo do MGSM ata o momento, e convidouse aos presentes a participar na xornada reinividicativa do día 10.

 

Se queres ler unha crónica máis extensa do desenvolvemento destas actividades, clica AQUÍ.

Non vos perdades as reivindicacións do día 10 nos centros de traballo, e en calquera lugar onde hax soci@s do MGSM. A vosa participación é fundamental!

 

Actos do MGSM programados para o 8 de outubro

O día 8 de outubro, dentro dos actos programados na semana do 10 de outubro, Día Mundial da Saúde Mental, o MGSM ten programados as actividades que vos propoñemos a continuación. O obxectivo é achegar á cidadanía, usuarios e familiares, o trastorno mental grave, a súa problemática, e os novos retos que nos ocupan, lonxe da institucionalidade moitas veces baleira das proclamas oficiais. Participa e acompáñanos!

– Santiago de Compostela

Mesa Redonda: “Vivir con Trastorno Mental Grave”

Modera:
Iria Veiga (MGSM Compostela)

Relatores:
– Irene Martínez, psicóloga da Unidade de Saúde Mental de Noia – CHUS
– Mª Mar Piñeiro Sobrido, Presidenta da Asociación “Fonte da Virxe”
– Begoña Portela, psiquiatra do Servizo de Psiquiatría do CHUS
– Cristina Riobó, Comité de Persoas con Enfermidade Mental

Día: Mércores 8 de outubro de 2014, ás 17 horas.
Lugar: Galería Sargadelos, rúa Nova 16, Santiago de Compostela
MGSM Compostela

– A Coruña

Mesa Redonda: “Día Mundial da Saúde Mental: Contra o estigma”

Modera:
Marisol Filgueira Bouza (Psicóloga Clínica)

Relatores:
– César Salgado García (Voluntario Facultade Socioloxía UDC no programa de TMG de Oza)
-Fátima Barbeito Roel, Noelia Menéndez Torreiro, Manuel Fernández, Mª Ángeles Rodríguez Fandiño (Usuarios e Familiares)
– Paula Tomé (Radio Prometea)
– Mª Carmen García Pinto (Terapeuta Ocupacional),
Paula Suárez López (Enfermeira)
– Mª Luisa Ortega García (Traballadora Social)
– Carmen Mª Guitian Martins (Auxiliar de Enfermería)
– Cristina Rivas Prado (Orientadora Laboral)
Día: Mercores 8 de outubro de 2014, ás 17 horas
Lugar: Aula Magna da Facultade de CC da Saúde, Campus de Oza. A Coruña.
MGSM A Coruña

Actos do Día Mundial da Saúde Mental na Coruña

1 OUTUBRO: Museo de Belas Artes da Coruña 17:00 h. Xornada de Arte eSaúde.- Teatro para a transformación social. Grupo Lusco Fusco de teatro espontáneo, usuarios e profesionais traballando coa cidadanía
4 OUTUBRO: APEM 9:30 h. I Xornada de Clínica Psiquiátrica: Atención ao Doente con Trastorno Mental Grave. Actividade non incluída no programa do MGSM, pero con participación de membros do Movemento. Destinada a profesionais da saúde mental
8 OUTUBRO: Aula Magna da Facultade de Ciencias da Saúde, Campus de Oza 17:00 h. Mesa Redonda “Día Mundial da Saúde Mental: Contra o Estigma”. Usuari@s, familiares, cidadáns, estudantes e profesionais poñen en común a súa experiencia.
Modera: Marisol Filgueira Bouza (Psicóloga Clínica)
Participantes:
César Salgado García (Voluntario Facultade Socioloxía UDC no programa de TMG de Oza)
Fátima Barbeito Roel, Noelia Menéndez Torreiro, Manuel Fernández, Mª Ángeles Rodríguez Fandiño (Usuarios e Familiares)
Paula Tomé (Radio Prometea)
Mª Carmen García Pinto (Terapeuta Ocupacional), Paula Suárez López (Enfermeira), Mª Luisa Ortega García (Traballadora Social), Carmen Mª Guitian Martins (Auxiliar de Enfermaría), Cristina Rivas Prado (Orientadora Laboral)
8 OUTUBRO: Consorcio As Mariñas, Bergondo 20:00 h. Entrega doPremio “José Luis Muruzábal” a Experiencias Innovadoras no Ámbito Sociolaboral e/ou Socioeducativo en Persoas con Enfermidade Mental. Presentada á convocatoria a experiencia do grupo de teatro espontáneo Lusco Fusco.
10 OUTUBRO: Hospital de Día de Psiquiatría, Hospital Marítimo de Oza
9:00 h. Elaboración e exposición de collages sobre os lemas do Día Mundial da Saúde Mental e a experiencia de usuari@s e profesionais.
12:00 h. Proxección e debate do vídeo “En el círculo”. Roi Guitián (Realizador audiovisual e técnico de vídeo participativo) e María Lobo (Xornalista, editora e docente en Tecnoloxías da Información e aComunicación). Gingko Producción Audiovisual e Comunicación para a Educación

O MGSM participa nas I Xornadas de Clí­nica Psiquiátrica

Dentro dos actos que preceden ao 10 de outubro, Día Mundial da Saúde Mental,  a APEM organiza as I Xornadas de Clínica Psiquiátrica, centradas na atención ao doente con Trastorno Mental Grave. Unha compañeira do MGSM participará das palestras, achegando a nosa posición sobre o estado actual da atención á saúde mental. Dende o MGSM, cremos que o día mundial debe ser inclusivo e crítico, centrado nos verdadeiros problemas dos usuarios e profesionais da atención á Saúde Mental, especialmente nunha etapa de diminución de recursos e duros ataques privatizadores. Informaremos dos actos que se vaian realizando de cara ao día 10 de outubro, nos que achegaremos a reivindicación aos seus verdadeiros protagonistas. PARTICIPA!