UNHA MORTE INACEPTABLE

Hai poucos dias fíxose pública, a través da prensa, a morte dunha muller de 74 anos ingresada en Lugo no Hospital Universitario Lucus Augusti (HULA) na planta de cirurxía vascular. Según declaracións do seu neto, el mesmo avisara 24 horas antes que a súa familiar lle comunicara a súa intención de morrer, o que finalmente se produciu por precipitación a un patio interior do Hospital. Tamén comentara cómo notaba animicamente á súa avoa, por mor da súa situación de saúde e outras circunstancias persoais.

O neto quéixase de falta de información e de explicación formal por parte dos responsables do Hospital, que non se lle deixou ver o corpo da falecida e valorando todo o ocorrido como efecto dunha neglixencia.

Na información que destaca a prensa recórdase que ocorreron anteriormente outros sucesos similares nese Hospital.

Lamentamos profundamente as circunstancias do falecemento.

Tal e como coñecemos por ocasións anteriores, cando hai unha queixa/denuncia sobre unha situación asistencial, a Institución Sanitaria mostrará as súas condolencias á familia e valorará os feitos ocorridos como inevitables (reforzando o mito da impredecibilidade xeneralizada do suicidio). Tamén realizarán unha louvanza dos profesionais, no seu enésimo intento de agochar detrás deles as insuficiencias de dotacións e funcionamento do Hospital.

E así está a ser: mal que ben, a situación asistencial e de trato aos pacientes non está peor porque os profesionais palían co seu esforzo e dispoñibilidade a carencia de recursos e a incapacidade de non poucos dos seus directivos (e, de novo, facémonos eco aquí do agradecemento expresado polo familiar da paciente falecida).

Pero debemos salientar que as plantillas profesionais son insuficientes e por debaixo dos estándares necesarios para garantir a adecuada calidade asistencial (da que a seguridade dos pacientes é unha das súas compoñentes): a atención psiquiátrica e psicolóxica especializada a pacientes hospitalizados/as no conxunto do HULA está por debaixo de mínimos, a dotación dos dispositivos de saúde mental da área é escasa e a cobertura de baixas e substitucións en diferentes servizos e especialidades non se está a realizar.

Tamén é destacable a carencia dun programa de prevención do suicidio no Hospital do que, a pesar da propaganda realizada pola Consellería de Sanidade e o SERGAS en relación a este tema, non se ten noticias nin tan sequera da súa elaboración. Non se aplican procedementos de actuación ante pacientes con risco de suicidio e os que existen só se empregan nas unidades de hospitalización psiquiátrica, cando sabemos que o suicidio non está restrinxido ás persoas diagnosticadas cunha enfermidade mental.

Pero o colmo acádase cando polos responsables xerenciais e asistenciais non se acolle aos familiares e achegados/as co coidado que necesitan, conforme ao indicado na atención en mortes por suicidio, para a posvención en superviventes (que comenza por informarlles adecuadamente e facilitarlles o contacto e coñecemento dos feitos acontecidos, recoñecéndose as insuficiencias asistenciais que poideran terse producido na prestación dun servizo público).

Todo esto explicita a falta de concreción do Plan de Prevención do Suicidio en Galicia, aprobado, publicado e publicitado polo SERGAS en setembro de 2017, e que desenvolve as liñas estratéxicas en planificación, formación, detección, prevención, intervención e posvención.

Debe recoñecerse que o ocorrido constitúe en si mesmo o expoñente do fracaso na prevención do suicidio en tódalas suas fases, e cómpre xa:

  • Proporcionar a información e atención aos familiares, incluíndo as desculpas e reparacións oportunas.

  • Analizar o ocorrido, dende a súa consideración como evento centinela, para obter coñecemento que oriente as accións necesarias para evitar a súa repetición no futuro.

  • Dotar ao hospital dun programa de prevención no que se especifiquen actuacións para a humanización da institución e de coidado psicolóxico ás persoas ingresadas nos diferentes servizos, protocolos de actuación nos mesmos e accións de sensibilización, información e formación do persoal sanitario.

  • Dotar adecuadamente cos profesionais necesarios os dispositivos de atención psiquiátrica e de psicoloxía clínica do HULA para garantir as atencións especializadas ás que teñen dereito as persoas ingresadas en todos os servizos do Hospital.

  • Presentar polos servizos, e en especial polo responsable da atención á saúde mental, a estimación de dotacións adecuada para proporcionar unha atención sanitaria á súa poboación de referencia, que responda ás súas necesidades e sexa acorde cos coñecementos e capacitacións profesionais actuais.

A XERENCIA DO SERGAS EN LUGO ELUDE RESPONSABILIDADES EN SAÚDE MENTAL

A Xerencia do SERGAS en Lugo vén de acusar ao Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) de mentir e causar malestar nos profesionais por ter denunciado nunha declaración pública, no mes de novembro pasado a situación residencial na que se atopaban as persoas ingresadas no Centro Hospitalario de Rehabilitación Psiquiátrica de Calde.

En dúas ocasións, ata agora, o MGSM fixo denuncias públicas de cuestións importantes relacionadas con ese Centro do que é responsable esa Xerencia: nun caso por impedir a saída ao exterior da totalidade das persoas ingresadas para así evitar danos en coches aparcados diante do Centro (setembro de 2016) e noutro polos motivos citados máis arriba e que agora nos ocupan.

Nas dúas ocasións o MGSM recolleu o que xa eran denuncias públicas e publicadas, nun caso procedente de familiares de persoas ingresadas nese Centro e no outro de organizacións sindicais.

O MGSM valorou que os feitos dados a coñecer eran unha expresión intolerable da desconsideración que se sigue a producir nos dereitos das persoas con doenzas psiquiátricas e nos servizos sanitarios públicos que as atenden. En ámbolos dous casos a Xerencia acabou adoptando algunhas medidas para corrixir as situacións denunciadas dando así, de facto, a razón a quen fixera públicos eses feitos, e quedando demostrado unha vez máis a utilidade da acción de denuncia pública e de resistencia ante o dano que os actuais xestores están a producir á sanidade pública, aos seus usuarios e aos traballadores.

Se hoxe esa Xerencia di que eses feitos denunciados son falsos deberá explicar por qué adoptou algunhas medidas para corrixilos despois de ser denunciados, e tamén por qué non o fixo antes.

Di agora publicamente a Xerencia que o MGSM causa malestar nos profesionais “…ao cuestionar a súa profesionalidade” (sic) e louva a calidade do seu traballo. O que causa malestar nas/os profesionais é a desidia das equipas directivas. De novo usa o sucio truco do Conselleiro de descentrar o tema respondendo ao que non se lle plantexou, escondéndose así detrás dos profesionais para agochar a sua responsabilidade, cando estes non foron motivo da denuncia realizada polo MGSM, nin polas organizacións sindicais nin polos afectados. Intenta encirrar e así escapar do centro da crítica. Só busca salvar o seu interese aínda a costa de danar o clima laboral.

Pero non todo é negativo. Debemos felicitar á Xerencia pola autorización á avaliación externa dos servizos sanitarios baixo a súa responsabilidade por unha comisión profesional da Asociación Galega de Saúde Mental-Asociación Española de Neuropsiquiatría. Esperamos que

esta actuación se estenda ás demais áreas sanitarias e Xerencias nas que o MGSM ten realizado denuncias de feitos, cando menos, de gravidade comparable aos que aquí se consideran: contención mecánica na UHP de A Coruña, reingreso de pacientes “externalizados” en Conxo, suicidios en Unidades de Hospitalización Psiquiátrica sen protocolos vixentes de prevención.

Sen embargo o máis importante agora é que aquelas persoas coas que o SERGAS ten a obriga da atención sanitaria, e de defensa e promoción do exercicio dos seus dereitos (fundamentais e asistenciais), teñan mellorado as súas condicións de existencia grazas á vixilancia, compromiso e traballo das/os profesionais do sistema público e de quen defendemos a Sanidade Pública.

OUTRO SUICIDIO MÁIS NUNHA UNIDADE DE HOSPITALIZACIÓN PSIQUIÁTRICA. ¿COMO É QUE AÍNDA NON EXISTE UN PROTOCOLO DE PREVENCIÓN?

Hai uns días suicidouse unha paciente estando ingresada na Unidade de Hospitalización Psiquiátrica (UHP) do Hospital Gil Casares, pertencente ao Complexo Hospitalario de Santiago.

Traxicamente a hospitalización realizada para previr o seu suicidio foi o marco no que este ocorreu, polo que na súa dimensión sanitaria cómpre o seu tratamento (investigación, comprensión e propostas de medidas a adoptar para prevención futura ) dende a consideración de incidente crítico.

O risco de suicidio de persoas ingresadas en Unidades de Hospitalización Psiquiátrica é unha das problemáticas máis importantes e frecuentes nestas Unidades. A súa prevención e a modificación dos factores que sustentan ese risco é unha das actuacións máis importantes neses espazos asistenciais.

Cúmprese agora un ano dende que denunciamos o falecemento, tamén por suicidio, doutra paciente ingresada na outra UHP do Complexo Hospitalario de Santiago, no Hospital Médico Cirúrxico de Conxo.

Xa daquela se contestou por aqueles que dirixen a atención sanitaria que se estaba a elaborar un protocolo que definira e orientara as actuacións preventivas para que feitos así non se produciran.

O certo é que a día de hoxe, un ano despois, o devandito protocolo aínda non se aplica na EOXI de Santiago, polo que cando menos estamos ante unha conduta dos responsables sanitarios calificable como neglixente na xestión da atención sanitaria prestada polo SERGAS, e que se inscribe no marco xeral de “deficiente funcionamento dos servizos públicos” recentemente sinalado polo Defensor del Pueblo.

Previr as mortes por esta causa en unidades hospitalarias esixe xa a adopción inmediata das medidas adecuadas, reforzando o carácter terapéutico desas unidades, dotándoas dos medios materiais, profesionais e de funcionamento necesarios e , entre eles, definindo e implantando mediante a participación dos profesionais os protocolos de prevención adecuados.

Pero debe chamarse a atención sobre o feito de que calquera plan preventivo ten que ser moito máis que un mero plan de control das persoas hospitalizadas. Polo contrario, ten que ser un conxunto de actuacións orientadas terapeuticamente e guiadas polo escrupuloso respeto aos dereitos fundamentais de tódalas persoas.

Urxe xa a revisión e implantación do protocolo de prevención, para mellorar a protección da saúde e da vida dos/as pacientes, e tamén para proporcionar orientacións claras ás actuacións profesionais que reduzan a súa indefensión.

A PESAR DO DENUNCIADO NON HAI NINGUNHA MELLORA NA UNIDADE DE HOSPITALIZACIÓN PSIQUIÁTRICA DA CORUÑA

Hai dez meses o Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) denunciou publicamente o estado no que se atopaba a Unidade de Hospitalización Psiquiátrica do Complexo Hospitalario da Coruña.

Salientamos, naquel momento, as inaceptables e discriminatorias condicións físicas das habitacións (a metade dos pacientes debían usar baños colectivos), os déficits severos de funcionamento e de organización da actividade asistencial (carecíase de instrumentos para a participación e coordinación dos diferentes profesionais), a infradotación profesional según os estándares dos documentos planificadores da propia Consellería de Sanidade, os déficits de transparencia na xestión, e a incalificable aplicación da contención mecánica a pacientes (inmobilización das persoas mediante suxeición ás súas camas) que se estaba a realizar nunha habitación colectiva de tres camas, violentándose deste xeito os seus dereitos máis básicos.

En datas recentes o MGSM tivo coñecemento de que na devandita Unidade se sostivo no mesmo tempo en condicións de contención mecánica a seis persoas ingresadas, con ocupación plena do cuarto que dispón de tres camas para a suxeición sendo contidas nel simultaneamente tres persoas, e que un deses pacientes permaneceu nesa situación varios días (máis información AQUÍ)

Sóubose tamén que, a pesar da sua gravedade, ningunha das carencias denunciadas foi resolta neste tempo pola Xerencia da Área da Coruña.

O feito de que ata seis persoas se atoparan suxeitas en contención mecánica nunha Unidade de Hospitalización Psiquiátrica de 32 plazas, e que tres foran no mesmo cuarto, é incalificable. Constitúe un indicador moi preocupante do funcionamento desa Unidade, do grao de vulneración dos dereitos humanos que sofren os pacientes tratados dese xeito, e das penosas condicións nas que o persoal ten que desenvolver o seu traballo. Ponse así de manifesto a reiterada incapacidade dos xestores dese Hospital para cumprir coas obrigas propias do seu cargo.

Sempre se afirma, por quen dirixe os centros sanitarios e polos profesionais que neles traballan, que a contención mecánica é un medio indesexable, que só se xustifica como último recurso ante aqueles estados non previbles de alteración condutual das persoas ingresadas que poden crear riscos graves e cando esas alteracións non poideran modificarse por outros medios. Para seren cribles esas afirmacións, debera disporse dos medios (dotacións materiais e profesionais suficientes, espazos adecuados, actividades terapéuticas, formación dos profesionais e organización asistencial apropiada) para que a contención mecánica non chegue a ter lugar. O termo “último recurso” só ten sentido se antes os recursos necesarios están implantados e, neste caso, esa xustificación só son palabras baleiras.

A contención mecánica é unha actuación sobre a persoa que reduce a súa autonomía ao mínimo imaxinable (en rigor só ao espazo que fisicamente ocupa o seu corpo), que ten efectos daniños que potencialmente poden ser moi graves, que conmove, incomoda e dana con moita frecuencia a quen se lle encomenda realizala (persoal de enfermería), que está cuestionada por amplos sectores de pacientes e profesionais da saúde mental ao longo do mundo e dos tempos e ante a cal, explicitamente, se reclama dende diferentes instancias a súa abolición.

Debe impedirse que nesa Unidade se sosteña por máis tempo a situación denunciada. Cómpre definir polos profesionais os plans e os recursos necesarios para a prevención e superación da práctica da contención mecánica en tódolos espazos asistenciais psiquiátricos. A Consellería de Sanidade debe prever no futuro Plan Galego de Saúde Mental as accións necesarias para a súa erradicación e poñer os medios necesarios para que non chegue a ser xustificable o argumento de “último recurso”.

A sociedade e os seus representantes deben tomar esta cuestión nas súas mans definindo explicitamente que o obxectivo é a súa abolición, e vencellando o mesmo á mellora na atención á saúde mental da poboación e ao progreso na defensa da dignidade humana. Cómpre facelo porque afecta ós dereitos fundamentais das persoas, porque estamos moi atrasados nesta cuestión respecto a outros lugares do mundo, porque moitos dos afectados/as directamente por ela e amplos sectores profesionais véñeno reclamando hai tempo, porque a acumulación de información sobre os seus efectos debuxa unha realidade temible, porque existen experiencias exitosas de redución e superación da mesma, e porque é o mais antigo e máximo expoñente da violencia que aínda pervive na atención psiquiátrica, e que a pesar dos progresos, aínda hoxe en pleno século XXI, se resiste a desaparecer.

“OS DOENTES CON TRASTORNO MENTAL GRAVE E SEN RECURSOS, PEOR”

(da Declaración Fundacional do MGSM, 13 de febreiro de 2014)

Resulta tan doloroso como indignante constatar que o tempo da discriminación inxusta sigue detido para as persoas que necesitan coidado e tratamento en réxime residencial nas institucións hospitalarias psiquiátricas do SERGAS.

No Centro Hospitalario de Rehabilitación Psiquiátrica de Calde (Hospital de Calde), integrado no Complexo Hospitalario de Lugo, existen deficiencias (nos espazos nos que as persoas ingresadas desenvolven as súas vidas, nas dotacións de mobiliario, nos servizos de mantemento, nas axudas protésicas, nas comidas, nos espazos exteriores, nas dotacións profesionais, nas comunicacións coa cidade) de tal magnitude que ningún centro sanitario podería recibir autorización de apertura pola Consellería de Sanidade se na inspección previa preceptiva se observaran as que alí se observan.

Non é a primeira vez que é motivo de denuncia pública o que ocorre cos pacientes psiquiátricos no Hospital de Calde. Pero a pesar das mesmas, quen teñen a responsabilidade directa na súa dirección, negan feitos que xa nin sequera se poden esconder ou, no mellor dos casos, maquillan a Institución (é un exemplo disto o torpe pintado da fachada dianteira do Hospital ou dos espazos de acollida de visitantes mentras todo o demais se deixa como estaba, ou o agocho detrás dunha sorprendente acreditación de calidade -sic- para eludir a responsabilidade ante críticas á vulneración de dereitos das persoas).

O Hospital de Calde sofre un abandono intolerable só porque quen alí reciben atención son doentes psiquiátricos.

E mentres isto ocorre no Hospital de Calde, retornan ao Hospital Psiquiátrico de Conxo pacientes que foran “externalizados “ (en terminoloxía da época) entre os anos 2011-2013 e reubicados noutro centro psiquiátrico de titularidade privada no marco dun convenio asinado co SERGAS e dentro dun plan de redución da ocupación do Hospital Psiquiátrico público. Hoxe aqueles acordos económicos, aceptables para as dúas partes (centro privado e SERGAS) cando se intensificaba a crise financieira, xa non son rendibles. Entón, coma en calquera mercado inténtase fixar novo prezo. E non habendo acordo, devólvese aos “externalizados” á súa orixe.

Si falaramos de mercadorías case non teríamos nada que dicir. Pero falamos de persoas coas que se trasfega coma se foran cousas; persoas que tiveron que marchar primeiro dun entorno hospitalario coñecido (que era de feito a súa residencia, na cal estableceran relacións persoais e costumes) para ter que adaptarse a un novo espazo físico e social, do cal ao cabo duns anos (neste tempo presente) son de novo expulsados facéndolles retornar ao lugar de onde partiran.

Nos dous casos que aquí denunciamos estamos a falar de persoas de recoñecida vulnerabilidade, moitas delas tuteladas publicamente , institucionalizadas, e ante as que están incrementadas as obrigas de coidado e defensa activa dos seus dereitos tanto polos profesionais sanitarios como polas Institucións Públicas. O maltrato, activo e pasivo, que sofren vulnera gravemente os seus dereitos fundamentais e conleva o incumprimento polo SERGAS e a Xunta de Galicia das súas obrigas legais de protección dos mesmos.

O Movemento Galego da Saúde Mental xa fixo denuncia noutras ocasións de feitos similares e mesmo apelou, con decepcionantes resultados, á Institución da Valedora. Nesta ocasión, de novo iniciamos accións ante representantes e Institucións públicas.

Chamamos tamén a tódolos profesionais sanitarios, sociais e xurídicos con responsabilidade na atención a persoas en situación comparable a que, en exercicio do seu deber e en cumprimento do seu dereito e obriga á autonomía no exercicio da súa profesión, defendan activamente a dignidade das persoas, os seus dereitos humanos e asistenciais, e o acceso equitativo das mesmas aos recursos sanitarios e sociais.

AO FIN COMENZA A ELABORACIÓN DO PLAN GALEGO DE SAÚDE MENTAL

O pasado venres, 6 de outubro, dende a Consellería de Sanidade cursóuselle ao Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) un correo no que se comunicaba que se vai comenzar a elaboración do Plan Galego de Saúde Mental, e invitábase ao MGSM a participar nunha primeira xuntanza informativa o vindeiro dia 10 de outubro, Día Mundial da Saúde Mental.

Ao fin van comenzar! Van alá 9 anos (NOVE!) dende que o Goberno do Partido Popular en Galicia suspendeu sen explicación o Plan Estratéxico de Saúde Mental Galicia 2006-2011 e deixou sen planificación a atención á saúde mental, en plena crise e cos riscos en saúde mental incrementados. Tamén quedou atrás, nese tempo, a nosa constante reivindicación e unha ducia de iniciativas da oposición parlamentaria no Parlamento de Galicia reclamándolle á Xunta que cumprira coa súa obriga planificadora e presentara o Plan. Noutras tantas ocasións o grupo parlamentario do PP paralizou esas iniciativas e a Consellería ignorou as propostas.

Neste tempo, sen planificación, sen compromisos de actuación, sen participación de profesionais, afectados directos, familiares, sindicatos e organizacións sociais interesadas, a Consellería de Sanidade fixo o que lle pareceu, a miúdo arbitrariamente.

O MGSM xa lle fixo chegar ao Conselleiro de Sanidade o pasado día 27 o documento ORIENTACIÓNS MARCO PARA A ELABORACIÓN DO PLAN GALEGO DE SAÚDE MENTAL 2017.

Esperamos que o seu contido se teña en consideración por quen elabore o novo Plan.

No que se refire ao MGSM, non estará como tal nesa xuntanza, senón que vén de contestar á invitación recibida comunicando á Consellería que a quen debe convidar son ás organizacións profesionais, de afectados, sindicais e sociais que asinaron a declaración fundacional do MGSM dende 2014.

Nese proceso o MGSM seguirá con atención a elaboración do documento, realizará no espazo público as valoracións que considere necesarias e promoverá as accións colectivas e institucionais que procedan para levar ao mellor fin o texto do futuro Plan Galego de Saúde Mental.

O novo Plan non debe repetir na súa elaboración o ocurrido co Plan de Prevención do Suicidio e os participantes no mesmo han ser coidadosos coa súa posible utilización política e propagandística. Nese senso non deixa de preocuparnos que se teña escollido o día 10 de outubro, Día Mundial da Saúde Mental, para un acto de presentación pola Consellería do proceso de elaboración que se vai iniciar.

O 10 de outubro non é un día para a publicidade “institucional” ó servizo do grupo gobernante, moi ao contrario, nese día a Xunta debería estar dando conta ante a sociedade de cales son as medidas que ten adoptado e que ten previsto poñer en marcha para a integración laboral das persoas afectadas por trastornos mentais.

Se convirte ese día nun acto de publicidade con motivo da convocatoria de presentación do inicio de elaboración do Plan, esa sería outra utilización das asociacións de familiares e profesionais como instrumentos áo servizo da súa propaganda e do encubrimento da súa responsabilidade na grave situación existente en materia de emprego.

O SUICIDIO NO PLENO DO PARLAMENTO DE GALICIA: ALGUNHAS FALSIDADES SOBRE NÓS

O Pleno do Parlamento de Galicia do pasado 26 de setembro debateu o recentemente publicado Plan de Prevención do Suicidio para Galicia.

Agradecemos os recoñecementos que se lle fixeron ao Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) que entendemos deben ser recibidos por todos/as aqueles que, dende hai anos, levan reclamando un cambio nas políticas da Xunta de Galicia fronte á crise (sinaladamente en saúde mental pero tamén en emprego, protección social, vivenda ou débeda). Moi en particular recoñecemos o traballo de compañeiros/as que sustentaron a campaña Badaladas pola prevención do suicidio.

Pero tamén se dixeron outras cousas do MGSM que convén deixar aclaradas por ser falsas e por ser ditas, en sede parlamentaria, polo máximo responsable da sanidade galega e polo portavoz do grupo gobernante.

É así que:

O MGSM nunca foi invitado a participar na elaboración do Plan. O Conselleiro e o portavoz do Partido Popular ou mentiron ou descoñecen o que se fai na Consellería.

O MGSM non coñeceu o proxecto de Plan antes da sua aprobación final. O certo é que o portavoz do MGSM recibiu ese proxecto dende a Consellería solicitándolle a súa valoración e dándolle por feito que a mesma se tomaría como realizada en nome do MGSM. Pedíaselle, ao mesmo tempo, confidencialidade sobre o documento.

Dado que a petición de segredo non podería cumprirse, xa que a valoración só podería ser elaborada previo coñecemento e análise do proxecto de Plan por integrantes do MGSM, informóuselle á Consellería desta cuestión. Esta acordou, entón, non consultar ao MGSM e redirixiu a súa consulta á persoa do portavoz. Este, coñecido o proxecto de Plan e dada a amplitude do desacordo co mesmo, rexeitou emitir informe e comunicou á Consellería que non se lle citara no documento final como consultor.

– O portavoz do Partido Popular cre que o MGSM non lle ten simpatía ao seu partido e para probalo leu ante o Pleno do Parlamento un extracto da “entrada” que publicamos sobre a utilización enganosa que fixo o Conselleiro (no pleno do pasado mes de febreiro) da relación entre a carencia de Estratexia de Saúde Mental no Estado Español e a carencia de Plan Galego de Saúde Mental.

http://movementogalegosaudemental.gal/2017/04/23/o-conselleiro-conxo-e-o-plan-de-saude-mental/

Informábamos daquela dos motivos polos que o Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde non chegara a aprobar o proxecto de Estratexia presentado polo Ministerio de Sanidad.

Eses motivos do Consello Interterritorial nada teñen que ver coas simpatías ou antipatías do MGSM e descalificalos así, como fixo o portavoz popular, só semella un intento de desviación do debate e de encubrimento da irresponsable carencia de planificación en saúde mental que sostén dende hai anos o goberno do Partido Popular.

Non podemos deixar de sinalar outro feito, que xa ocorrera na comparecencia do Conselleiro no Pleno do mes de febreiro antes citado, na súa contestación ás preguntas da oposición polo ocurrido na Unidade de Hospitalización Psiquiátrica do Hospital Médico Cirúrxico de Conxo (a partir da denuncia realizada polo MGSM). Daquela, despois de loubar aos profesionais (que non foran cuestionados), chegou a afirmar que “…os profesionais están con nós…” (sic) intentando eludir así a responsabilidade da Consellería, da que él é titular, na carencia de recursos e nos recortes sanitarios.

Agora o Conselleiro volveu facer o mesmo ao agocharse detrás das asociacións de profesionais e familiares para xustificarse ante as críticas ao Plan. E mentres deixou sen responder as cuestións que dende a oposición lle foron plantexadas, non contraeu un só compromiso e ocultou ao Pleno que algúns dos consultores profesionais citados por el como autores do Plan enviáronlle, cando lles foi solicitada, unha valoración crítica co mesmo e diversas propostas que foron ignoradas no documento final.

Non se nos escapa que as intervencións do Conselleiro e a do portavoz do PP parecían buscar a erosión da credibilidade do MGSM ante os grupos parlamentarios nun momento en que se anuncian leis sanitarias e plans de gran importancia, como por exemplo a modificación da Lei de Saúde de Galicia e a elaboración do Plan Galego de Saúde Mental.

Visto o visto, cómpre que todos/as andemos con tino coas súas invitacións e peticións de colaboración.

MESA DO MGSM NO DIA MUNDIAL DA SAÚDE MENTAL

DIA MUNDIAL DA SAÚDE MENTAL

10 de outubro de 2017

Mesa organizada polo MGSM: crise, traballo e saúde mental

Aula Castelao da Facultade de Mediciña da USC (Santiago)

Horario:

17.30- Mesa: crise, traballo e saúde mental.

Presentación e moderación: María Xosé Abuín Álvarez. Secretaria Nacional CIG-Saúde.

  • Intervencións profesionais nas Institucións Públicas, para a integración social e laboral das persoas con discapacidade usuarias dos servizos de saúde mental. Miriam Rodríguez Sierra. Coordinadora dos grupos de Dependencia e de Saúde da Plataforma PROSERSO. Traballadora social en Saúde Mental na EOXI da Coruña.

 

  • Traballo e saúde mental: a realidade dende a rehabilitación. Elisa Sapia Rodríguez. Psicóloga sanitaria. Directora do CRPL e servizos da Asociación de Apoio ós Enfermos Mentais “Albores” (Monforte, Lugo). 

 

  • Economía e saúde mental: O suicidio e a adicción en tempos de crise. Bruno Casal Rodríguez. Profesor do Departamento de Economía da Facultade de Economía e Empresa da Universidade da Coruña e investigador do grupo “Macroeconomía e Saúde”(MACROSALUD) desta mesma Universidade. Colabora como investigador asociado no GEN da Universidade de Vigo e no Instituto de Investigación Biomédica de Vigo (IBIV).

19.00- Coloquio.

19.30- Finalización.

____________________________________________________________________

  • Non é necesaria inscripción. Entrada libre ata completar aforo.

ORIENTACIÓNS MARCO PARA A ELABORACIÓN DO PLAN GALEGO DE SAÚDE MENTAL 2017

Galicia carece de Plan de Saúde Mental dende o ano 2009. O retorno ó goberno do Partido Popular trouxo consigo, neste eido, a suspensión sen explicación nin substitución do Plan Estratéxico de Saúde Mental Galicia 2006-2011, en aplicación polo goberno precedente.

A ausencia , dende hai oito anos, de planificación da atención á saúde mental nun período de crise económica e de recortes na sanidade pública, cando se estaba a agravar a saúde mental da poboación, supón a deixación de funcións fundamentais asignadas á Administración Sanitaria.

Neste tempo as prestacións sanitarias legalmente recoñecidas relacionadas coa atención á saúde mental víronse debilitadas ou, sen máis, negadas de feito. Os dereitos das persoas necesitadas de atención foron a miúdo vulnerados, por mor do Real Decreto 16/2012 moitas persoas en grave situación de vulnerabilidade foron excluídas da atención sanitaria, a evolución dos indicadores da saúde mental da poboación seguiu tendencias negativas e a carga ineludible sobre as familias incrementouse, en moitos casos, a niveis tan inxustos como insoportables.

E agora, despois de oito anos de opoñerse en reiteradas ocasións ás propostas de que o Goberno da Xunta elaborara o Plan Galego de Saúde Mental (realizadas dende diversos sectores da sociedade e polos grupos da oposición de xeito unánime no Parlamento Galego) anúnciase polo titular da Consellería de Sanidade que se vai elaborar ese plan.

O Movemento Galego da Saúde Mental (MGSM) ante esa intención do Goberno da Xunta de Galicia, recentemente comunicada ó Parlamento, dispuxo os medios para definir as liñas que deben enmarcar o futuro plan, de tal xeito que este supoña un progreso en continuidade coa orientación do desenvolvemento da atención á saúde mental iniciada na Lei Xeral de Sanidade (1986) e nos documentos que a fundamentaron (Informe Ministerial da Comisión para a Reforma Psiquiátrica, 1985), seguida en Galicia polo Documento de Bases para a elaboración do Plan Galego de Saúde Mental (1987), o Decreto polo que se regula a saúde mental en Galicia (1994), o Plan Estratéxico de Saúde Mental Galicia 2006-2011, e a Estratexia en Saúde Mental do Sistema Nacional de Saúde (2006-2009, 2009-2013) xunto cos documentos nela xenerados.

Podes consultar AQUÍ o documento completo

Informe da Asemblea do MGSM

Á unha e media da tarde do 17 de xuño, no salón de actos do Colexio Maior Xelmírez da USC, en Santiago, realizouse a Asemblea do MGSM, diante da cal se presentou o informe da actividade desenvolvida ó longo do ano que discorre dende a última asamblea, realizada na xornada de maio do ano pasado, e as liñas xerais de actividade para o vindeiro ano, e decidiuse a composición da Coordinadora e Portavocía.

COMPOSICIÓN

A Declaración Fundacional do MGSM está asinada por perto de 450 persoas, sendo a meirande parte profesionais da saúde mental de Galicia.

Ás entidades asinantes engadíronse neste ano tres máis: a A Plataforma en Defensa da Profesionalización dos Servizos Sociais, a Asociación de Pais e Nais Separados de Galicia e o Colexio Oficial de Terapeutas Ocupacionais de Galicia.

INFORME DE ACTIVIDADE (maio 2016-xuño 2017)

(toda a actividade está recollida na web ou en faceboook do MGSM)

– Desenvolvemento da Campaña Badaladas pola Prevención do Suicidio. Finalizada coa “badalada” do dia 10 de setembro (Día Mundial de Prevención do Suicidio), unha vez coñecido o compromiso da Consellería de elaborar o Plan de Prevención (reivindicación da campaña). Na actualidade a Consellería de Sanidade aínda está a elaborar o Plan Galego de Prevención do Suicidio. Valórase como un resultado das accións desenvolvidas ó longo dos tres últimos anos.

– Realización o pasado 10 de outubro da xornada sobre “Pobreza e Saúde Mental”, con motivo do Día Mundial da Saúde Mental.

– Participación o 20 de outubro no acto público que sobre a situación da atención á saúde mental no sistema público organizou a Plataforma en Defensa da Sanidade Pública de Cangas.

– Investigación e denuncia pública de feitos acontecidos, lesivos dos dereitos das persoas, nos hospitais de: Calde-Lugo (restrición colectiva de dereitos de persoas residentes nese Hospital), Nicolás Peña-Vigo (infradotación de profesionais), Médico-Cirúrxico de Conxo (morte por suicidio de muller ingresada, denuncia de outra de ter sufrido agresión sexual, infradotación de profesionais), Unidade de Hospitalización de Oza-A Coruña (información de paciente falecido en contención mecánica, condicións de funcionamento e dotación desa Unidade-Servizo inaceptables). Cada denuncia foi precedida da investigación correspondente e da contrastación de información. Os motivos de todas esas denuncias, sen excepción, foron negados polos responsables deses servizos. De resultas das mesmas realizáronse cambios en unidades asistenciais ou funcionamentos das mesmas.

– Mantívose reclamación e crítica á actuación da Valedora do Pobo en relación á sua inhibición na investigación da morte dunha paciente na Residencia de Mondoñedo (denunciada publicamente polo MGSM), e á sua proposta de incapacitación de persoas sen fogar que en Santiago foran denunciadas por particulares por exhibición de determinadas condutas públicas.

– Con motivo do inicio da lexislatura no Parlamento de Galicia e para promover a continuidade das cuestións que quedaron pendentes do anterior período de sesións (destacadamente o Plan Galego de Prevención do Suicidio, e o Plan Galego de Saúde Mental), sostivéronse xuntanzas cos Grupos Parlamentarios de En Marea e PSdeG-PSOE.

– Ante a denuncia pública presentada polo acontecido na UHP do Hospital Médico-Cirúrxico de Conxo, unha representación do MGSM mantivo unha xuntanza informativa con representantes dos tres grupos da oposición parlamentaria para informar de dotacións, funcionamentos e necesidades nesas Unidades.

-Sostívose presenza nos medios de comunicación trasladándolles informacións, posicionamentos públicos e respondendo ás súas solicitudes de entrevistas e información.

– Recibíronse peticións de familiares de persoas ingresadas ou falecidas por suicidio para orientarse respecto a accións posibles para facer valer dereitos ou reclamacións. Na medida do posible déuselles información sobre procedementos a seguir. Comenza a identificarse a necesidade dun recurso de acollida, apoio e orientación ás reclamacións e cuestións que neste eido presentan as persoas usuarias de servizos de saúde mental.

– Elaborouse mediante a creación dun grupo de traballo específico o documento Orientacións Marco para a Elaboración do Plan Galego de Saúde Mental 2017, remitiuse para a sua valoración a tódalas entidades asinantes do Manifesto do MGSM, e púxose para o seu coñecemento público nas redes, previo á sua discusión e aprobación nesta Asemblea.

-Participouse na actividade de SOS-Sanidade Pública Compostela, representando Ana Riveiro ó MGSM.

– Mantivéronse activos os medios e redes de comunicación do MGSM.

– Organizouse esta IV Xornada do MGSM.

A actividade desenvolvida apróbase pola Asemblea.

DOCUMENTO: Orientacións Marco para a Elaboración do Plan Galego de Saúde Mental 2017

Infórmase do proceso de elaboración seguido e realízanse propostas de modificación que son engadidas ó documento definitivo. Continuarase con desenvolvementos por áreas e temáticas mediante grupos específicos. Apróbase.

LIÑAS XERAIS DE ACTIVIDADE PARA O PRÓXIMO PERÍODO

A guía principal de actuación contense na Declaración Fundacional. A óptica dos dereitos das persoas usuarias de servizos de saúde mental deberá orientar as accións do MGSM , as investigacións de funcionamento de servizos e a elaboración de propostas alternativas á situación actual.

A cuestión das dotacións de recursos e da satisfacción das prestacións sanitarias será outro foco de atención.

A elaboración e valoración de plans (prevención do suicidio, plan de saúde mental) constituirá outra fronte de traballo.

Deberá tamén ser outro campo de traballo a sensibilización social, o mantemento no foco de atención das cuestións da saúde mental (política, social e profesional), a mobilización dos directamente afectados no traballo de xeneración de alternativas e na visibilización das propostas, e o traballo cos medios de comunicación.

ELECCIÓN DA COORDINADORA E PORTAVOCÍA DO MOVEMENTO

Apróbase a seguinte composición: Delia Guitián Rodríguez , Rocío Basanta Matos, Eva Dorado Andrade, Iria Veiga Ramos, María Xosé Abuín Álvarez (CIG Saúde), Ana Riveiro Currais (Federación de Sanidade de CCOO), Miguel Vieito Villar, Benito López-de Abajo Rodríguez, Rosa Cerqueiro Landín, Xavier Sardiña Agra, Marisol Filgueira Bouza, Paula Tomé Espiñeira, Miguel Anxo García Álvarez (portavoz).

Ás tres e cuarto da tarde finaliza a Asamblea.